Ұйымдастырушылық ізденістік | Олай болса мен оқиын сендер мұқият тыңдаңдар. Сұрақ: 1. Қазір жылдың қай мезгілі? 2. Қыс айларын атап беріңдерші? 3. Қыста ауа-райында қандай өзгерістер болады? 4. Адамдар қыста қалай киінеді? 5. Қыста балалар қандай ойын ойнайды? Балалар біздің елімізде көптеген құс түрлері бар. Олар табиғатты зиянкестерден қорғайды сондықтан оларды табиғат емшісі деп атайды. Құстар тіршілік иелері олар балапандарын қанаттандырып жауларынан қорғайды.олардың әуендері табиғатты құлпыртып адамдардың көңіл күйлерін көтереді. Құстардың түрлері көп мысалы:үй құстары мен дала құстары,жыл құстарымен қыстап қалатын құстар. -Енді осы суреттерге жеке-жеке тоқталайық мынау қандай құстар? -Олар қандай құстарға жатады? -Тамаша балалар. Ал дала құстарына бәрі жатады қарлығаш,тырна, бүркіт,тоқылдақ,аққу,сауысқан, қарға,торғай т.б. бұл құстардың өздері екіге бөлінеді жыл құстары және қыстап қалатын құстар болып. Жыл құсы дегеніміз күн салқындағанда жылы жаққа ұшып кетіп, күн жылынғанда туған жеріне қайтып келетін құстарды айтады. Ал қыстап қалатын құстар деп олар қыс мезгілінде қатты аяз болса да сол жерде қалатын құстарды айтады екен. Ал енді бәріміз көзімізді жұмайықшы не естіп отырмыз? - Қалай құстардың үндері сендерге ұнады ма? - Жарайды балалар біз бүгін осы құстардың біразымен танысамыз ол үшін сиқырлы қорапшаға қарайық Мынау қандай құс? -Ия балалар бұл қарлығаш ол жыл құсы қарлығаш адамға дос өзінің ұясын үйдің,қораның шатырларына салады. Оның өз әні бар. Қарлығаш адамдарға жақсылық,саулық тілеп жүреді. Қанекей кім қарлығаш туралы тақпақ біледі? -Мынау қараторғай -Қане қайталайықшы. -Бұлда жыл құсы өзі кішкентай болғанымен өте пайдалы құс. Ол орман қорғаушысы қараторғай ауылға келісімен ақ күннің көзі жылына түседі. Ақындарымыз қараторғайды әнге қосып жырлаған. Ал қараторғай туралы кім тақпақ біледі? -Жарайсыңдар,балалар! -Ал мынау тоқылдақ бұны орман емшісі ия болмаса орман дәрігері деп атап кеткен,себебі ол ағаштарды құрт-құмырсқалардан тазартады. Тамаша ал тоқылдақ туралы тақпақ білетін кім бар? -Мынау қандай құс ? -Қарға қыс мезгілінде кыстап қалатын құстар қатарына жатады егер ауылға қарға қарқылдап келсе онда қар жауады деп болжаған екен. Қарағаның түсі қандай? Мінеке балалар қазақ халқы құстарды ерекше бағалаған. -балалар орнымыздан тұрып бойымызды бір сергітіп алайық Сергіту сәті: «Шөжелерім» әнімен қимылдау. -Жарайсындар балалар енді мен сендерге жұмбақ жасырамын сандер жауабын тауып мына үстел үстінде жатқан құстардың суретін тақтадағы терекке жапсырасыңдар, жарайма? 1.Қос қанатын иіп ап , Тұмсығымен ояды. Жарға келіп қонады Ұя салып қояды. -Өте жақсы балалар, қазақ халқы осы құстарға қарап ауа-райларын болжаған екен, мысалы:жыл құстары қаптап келсе онда көктем ерте түседі,қарлығаш жоғары ұшса күн жылы болады ал төмен ұшса жаңбыр жауады шымшық құсы ұя салса қыс қатты болады деп болжаған. Жаңбыр жауарда қарғалар у-шу болады екен т,б. Мінекей балалар сендер құстар туралы азда блса мағлұмат алдыңдар адамдар құстарды қорғау керек, аялай білу керек қыс мезгілінде құстарға арнап ұя жасап ағаштардың басына іліп қою керек екен және жем шашып тұру қажет. Тәрбиеші: Балалар құстар туралы ырымдар мен болжамдарды да білеміз. Қане, соларды еске түсірейікші. Құстың ұясын бұзба! Құсқа тас лақтырма! Құстардың балапанына тиіспе! Құстардың жұмыртқасын жарма! Жаңбыр жауарда қарғалар у-да шу болады. Құс жүнін үрпитсе,жаңбыр жауады. Шымшық ұя салса,қыс қатты болады. Торғай шаңға аунаса, жаңбыр жауады. Торғай терезеге қонса, күн суытып, аяз болады. | Балалар педагогпен бірге ойнайды. Қазір жылдың қыс мезгілі. Желтоқсан, қаңтар, ақпан. Күн суытады, қар жауады, боран соғады, айналаның бәрін қар басады. Балалар аққала, доп жасап, шанамен сырғанап ойнаймыз. Балалар шамаларына қарай жауап береді, бір-бірінің жауаптарын толықтырады. Педагогтың көмегімен бірге жауап береді. |